View Single Post
Old 21-06-2009, 12:19   #24   link
Maniac
Filmnerd
 
Maniac's Avatar
 
Location: Filmland
Post Cinema: 'Der Untergang'

'Der Untergang' schetst een beeld van de laatste dagen van Hitler (Bruno Ganz). Berlijn wordt omsingeld woor de Russen en de geallieerden. Inmiddels heeft de Führer zich met enkele getrouwen en een paar van de hoogste officieren verschanst in een banker, alwaar hij het einde afwacht. Hoe dichter het einde van het Derde Rijk nadert, hoe waanzinniger de bevelen van Adolf Hitler worden. Nu hij niet meer kan winnen besluit hij heel het Duitse volk mee de ondergang in te nemen.

Over 'Der Untergang' is al heel wat te doen geweest. Bij zijn release in eigen land reageerde men verontwaardigd. Mag je een monster als mens afbeelden? Ook het feit dat de zelfmoord van Hitler niet expliciet getoond wordt terwijl er wel veel andere slachtoffers in beeld komen zorgde voor wrevel. Onterecht. Dat Adolf Hitler in 'Der Untergang' als een mens wordt afgebeeld en niet als de karikaturale dictator die er zo vaak van gemaakt wordt is juist een grote verdienste van de film. Bovendien wordt Hitler wel als een mens afgebeeld, maar daarom nog niet als een goede. Enkel in de eerste scènes komt hij als een ietwat charmante man en dierenliefhebber naar voor. De overige 140 minuten is het vooral de waanzin die overheerst.

De commotie benadrukt wel dat 'Der Untergang' in de eerste plaats een erg pijnlijke film is. Ik kan me best inbeelden dat de huidige generatie Duitsers die de Tweede Wereldoorlog niet zelf hebben meegemaakt zich vooral schamen om hetgeen er zestig jaar geleden is gebeurd. Slechts een deel van de Duitsers stond uit overtuiging achter Hitler en het nationaal-socialisme, en die nuance heeft Oliver Hirschbiegel ook in de film gestopt. De hele film is behoorlijk genuanceerd en dat geeft hem een streepje voor op veel oorlogsfilms die vanuit het standpunt van de overwinnaars zijn gemaakt. Het is niet de eerste keer dat Duitsland zelf met een film over Hitlers laatste dagen komt (in 1955 deden ze het al een keertje met 'Der letzte Akt') maar het was wel al lang geleden. De poging van Hirschbiegel mag in ieder geval geslaagd worden genoemd.

Intussen is de film een kassucces gebleken, heeft hij een oscarnominatie voor beste buitenlandse film in de wacht gesleept en wordt Bruno Ganz geroemd om zijn sterke vertolking. De reconstructie van Hirschbiegel is inderdaad een indringend kijkstuk dat opvalt door zijn grauwe realisme, sterke rolbezetting en uitstekende productiewaarde. Ik heb eerljk gezegd geen idee hoeveel deze film juist gekost heeft, maar voor een Europese film ziet alles er erg rijkelijk uit. De grimmige sfeer is goed getroffen, de manier waarop Hitlers aanhangers zich in de laatste uren van het Derde Rijk in een orgie van waanzin en decadentie storten (er wordt gefeest, gedanst, gelachen en gezopen) grijpt naar de keel. Sommige scènes zijn bijzonder hard en intens: Fraü Goebbles die haar eigen kinderen vermoord ("In een wereld zonder Nationaal-Socialisme is er geen toekomst") deed rillingen over mijn rug lopen. Gratuit is het echter nergens.

Het grootste deel van de film speelt zich uiteraard in de bunker af. Het verhaal wordt min of meer verteld vanuit het oogpunt van Traudl Junge, de secretaresse van Hitler die de oorlog overleefde. Via een uittreksel uit de documentaire 'Im toten Winkel - Hitlers Sekretärin' wordt de echte Traudl Junge in een sterke slotscène nog even zelf aan het woord gelaten. Het is een bevreemdend en ijzersterk moment. De vertolkingen in 'Der Untergang' zijn eerste klas. Bruno Ganz is inderdaad erg goed als de Führer, al had het bevende handje wel iets minder gemogen. Toch een puntje van kritiek: op sommige momenten duurt de film 'Der Untergang' nogal lang. Het is op zichzelf al een zware film en tweeënhalf uur vond ik echt wel op het randje. Maar het zit allemaal prima in elkaar, het wordt verteld vanuit het standpunt dat nog maar zelden ingenomen werd en beklijft. Ik had er persoonlijk misschien nog iets meer van verwacht, maar dat doet niets af aan het feit dat 'Der Untergang' een prima historische film is.

3 sterren op 4



Maniac is offline